Een ongeval zit in een klein hoekje…

In de Werk & Geld bijlage (bron 1) van het FD van dit weekend staat een artikel over het aantal arbeidsongevallen in Nederland in 2016. Een mooie infographic met voor velen wellicht bekend nieuws: 70 doden en meer specifiek in de bouwsector: 4,8% van de medewerkers die een dag of langer verzuim hebben als gevolg van een ongeval. Ook de belangrijkste gevaren mogen geen verrassing zijn: werken op hoogte en struikelen, uitglijden.

In de loop van 2018 zal iSZW de 2017 cijfers publiceren. Een voorproefje wordt gegeven in het iSZW Jaarplan 2018 (bron 2): “Wel lijkt duidelijk dat de stijging van de te onderzoeken arbeidsongevallen doorzet. Dit blijkt uit de voorlopige cijfers van de Inspectie en uit de werkdruk die inspecteurs ervaren door de stijgende aantallen meldingen die ze van de front-office van de Inspectie krijgen toegewezen voor onderzoek. De verwachte toename in 2017 is circa 7% ten opzichte van 2016”.

Wanneer de cijfers over 2017 door iSZW gepubliceerd worden zal er ongetwijfeld in de media aandacht aan worden geschonken en worden de nieuwe cijfers in fraaie infograhics getoond. De belangrijkste oorzaken in de bouw zijn echter al jaren bekend sinds de 2008 (!) publicatie door het RIVM over arbeidsveiligheidsrisico’s (bron 3): werken op hoogte, struikelen, uitglijden, vallen, aanrijding door bewegend object, hijsen, etc. Dus ook hier weer geen verrassingen of nieuwe inzichten.

De vraag waar Vlink mee worstelt is hoe het nu komt dat vele berichten in de verschillende media al jaren met ogenschijnlijke gelatenheid over een, in onze ogen, maatschappelijk onacceptabele situatie rapporteren. Het lijkt wel of we als samenleving gewoon moeten accepteren: in Nederland is het niet vanzelfsprekend dat je ’s avonds gezond thuiskomt van je werk.

Volgens Vlink zit dit gedeeltelijk in de taal die gebruikt wordt. Zo ook de kop van het FD artikel: ‘een ongeval zit in een klein hoekje op de werkvloer’.

Wat wordt er nu eigenlijk bedoeld met de welbekende Nederlandse uitdrukking : ‘een ongeval zit in een klein hoekje’? De van Dale biedt uitkomst en stelt dat dit betekent : ‘een ongeluk kan je onverwachts treffen’. En dit is nu precies de boodschap die we niet moeten geven als het over ongevallen gaat. Iets wat je onverwachts treft, was blijkbaar niet te voorzien en roept de gedachte aan pech op. En pech, ja daar kun je nu eenmaal niets aan doen. En dus, zoals wij vaak op de werkvloer of de bouwplaats horen, wordt ‘waar gehakt wordt, vallen spaanders’, de overtuiging dat ongevallen er nu eenmaal bij horen.

In het werk van Vlink met aannemers, die schadeherstel en versterkingswerkzaamheden uitvoeren in het Groningse aardbevingsdossier, geven wij veel aandacht aan de manier waarop directeuren en leidinggevenden over veiligheid praten. Jeroen van de Veer noemt het in het recente rapport ‘Het moet en het kan veiliger’ (bron 4), de ‘tone at the top’.

Leidinggevenden die vanuit de diepe persoonlijke overtuiging laten horen en zien dat pech niet bestaat, dat ongevallen niet in een klein hoekje zitten en dat het niet normaal is dat er spaanders vallen waar gewerkt wordt, zijn bezig een veiligheidscultuur te vormen waarin het wel vanzelfsprekend is dat je ’s avonds gezond thuis komt van je werk.

In onze optiek hebben ook de media een belangrijke rol te spelen om de belemmerende overtuiging ‘een ongeval zit in een klein hoekje’ op te rekken en de maatschappelijke discussie over dit onderwerp aan te zwengelen.

Bronnen.

  1. Financieel Dagblad, Bijlage Werk & Geld, 03-02-2018, Een ongeluk zit in een klein hoekje op de werkvloer.
  2. Jaarplan 2018 iSZW
  3. RIVM, 2008, The quantification of occupational risk
  4. Het moet en het kan veiliger, Eindrapport Commissie Van der Veer
By |5 februari 2018|Blog|0 Reacties

Laat een reactie achter