2018: Naar verantwoord opdrachtgeverschap

In  2018 ligt de focus op het invullen van het begrip verantwoord opdrachtgeverschap. Het Jaarplan 2018 van Inspectie SZW en de agenda van de Bouwend Nederland Taskforce Veiligheid en Arbeidsomstandigheden sluiten naadloos aan op dit onderwerp. Vlink neemt het voortouw om samen met de programmamanager Bouw en Infra van de Inspectie SZW en Bouwend Nederland de landelijke plannen specifiek te maken met een specifieke eerste focus op Groningen. De contouren van een uniek programma onstaan in de loop van 2018 met een geplande aanvang begin 2019. Er worden drie parallele trajecten geïdentificeerd:

  • Ronde Tafel bijeenkomsten
    • Wat is nu eigenlijk ‘verantwoord opdrachtgeverschap’ en hoe wordt hier invulling aan gegeven door de verschillende ketenpartners?
  • Leren van Ongevallen
    • Wat zijn de mogelijkheden om binnen de juridische kaders toch van onegvallen te kunnen leren?
  • Reflectief Toezicht
    • Wat zijn de mogelijkheden om bedrijven te helpen verbeteringen in hun veiligheidscultuur aan te brengen naar aanleiding van inspecties door de Inspectie SZW?

In 2018 is Vlink op pad gegaan om het onderwerp verantwoord opdrachtgeverschap te verkennen. Het wordt al snel duidelijk dat er een dilemma bestaat tusssen de juridische aansprakelijkheid en morele verantwoordelijkheid. Hoe vinden leidinggevenden hierin een balans? Waarop baseren zij hun beslissingen? Als je de juridische aansprakelijkheid hebt dichtgetimmerd, heb je dan ook je morele verantwoordelijkheid genomen?

We komen terecht bij Professor Wim Dubbink, Universiteit van Tilburg. Hij heeft in 2015 een mooi artikel geschreven: Juridisch juist of moreel juist?. Wim heeft het begrip ‘ethisch legalisme’ geïntroduceerd: als het volgens de wet mag dan is het moreel ook in orde, toch? Een interessant stelling om eens met aannemers te onderzoeken. Ook laat Wim ons zien wat er in de gezondheidszorg wordt gedaan om morele dilemma’s bespreekbaar te maken. Het ‘moreel beraad’ als werkvorm spreekt ons erg aan.

Ook spreken we met een oude bekende van ons: Rob van Es, docent organisatiefilosofie aan de Universiteit van Amsterdam en auteur van het boek ‘Profesionele Ethiek, morele besluitvorming in organisaties en professies’. Rob toont ons dat morele kwesties makkelijker bespreekbaar worden aan de hand van beelden en/of filmfragmenten. Het duiden van morele kwesties met alleen taal blijkt lastig te zijn en het visueel inzichtelijk maken van een moreel dilemma in een bestaande praktisch situatie helpt enorm.

Professor Joseph Kessels, hoogleraar-emiritus Human Resource Deveopment, biedt ons weer een ander perspectief.